روزنامه همدلی
1397/01/20
«همدلی» از شوق غیرعادی مالکان مسکن برای افزایش مداوم نرخ اجاره و فروش خانه گزارش میدهد
چَک افسری صاحبخانههافاطمه آقاییفرد-نوشتن از دردهای مسکن و متقاضیان خانه، اینروزها به این سادگیها نیست. بیراه نیست اگر بگوییم حالا دیگر وضع مسکن از مرز بحران هم گذشته است. تلخ است اما واقعی، قیمت خانه در ایران، بدون توجه به جیب کوچک متقاضیان خانه و بلکه متناسب با علاقه صاحبخانهها و البته سوداگری دلالان و ترغیب مشاوران املاک به گرانی، سال به سال گامهای بلندتری را برای غافلگیری اقتصاد کشور برمیدارد. جنگ عجیبی میان مردم با مردم است؛ میان صاحبخانهها با خریداران. انگار کسی به فکر این نیست که کمی منصفانه وارد معامله شود و قیمت خانهاش را متناسب با سال ساخت و امکانات محلهای که در آن زندگی میکند، تعیین کند. آری برعکس همه کشورهای توسعهیافته یا نیافته، این صاحبخانهها هستند که قیمت ملک خود را در هر محله و خیابانی که زندگی میکنند؛ آن هم بدون توجه به قانونی خاص و نوشته شده در مجلس، تعیین میکنند.
با این همه داستان جهش دلار هم حالا دیگر بهانه تازهای برای بیرحمی در قیمتگذاریهای سلیقهای صاحبخانهها داده است و انگار سونامی وحشتناک و البته تازهتری از گرانی مسکن در راه است. قانون قیمتگذاری در ایران عجیب است و قابلتامل؛ قانون رسمی و ثبتشده که نه، منظور همان قانون جنگل در اعلام نرخهای فروش و اجارهبهاست. نه نظارتی است و نه کسی پاسخگوی این بیعدالتی در حق همه آنهایی است که با کفشهای آهنین محله به محله پایتخت و حتی شهرهای بزرگ را زیرپا میگذارند تا شاید متناسب با سرمایه کوچکی که از مدتها قبل برای خرید خانه کنار گذاشتهاند، پیش بروند.
آمارها هم از گرانی مسکن خبر میدهند
آمارهای رسمی از شروع سال گذشته تا به امروز، بیرحمانهتر از سودای گرانی مسکن در ایران در مقایسه با دیگر کشورها حکایت میکنند. در این میان جهش روبه بالای قیمت مسکن در تهران در مقایسه با کشورهای توسعهیافته و البته دارای بحران مسکن، قابلتاملتر است. نگاهی کوتاه به کشورهای دارای سوابق بحران مسکن نشان میدهد که ایران رتبه اول گرانی ملک را به خود اختصاص داده است. آنطورکه یکی از گزارشهای منتشر شده در سایت فرارو نشان میدهد، تهران نه تنها در بین کل شهرهای ایران که در مقایسه با کشورهای دارای سوابق بحران مسکن، رتبه اول گرانی ملکمسکونی را در اختیار دارد به طوری که در حال حاضر میانگین قیمت آپارتمان در پایتخت ایران ازمیانگین قیمت آپارتمان در آمریکا، گرانتر است؛ این در حالی است که قیمت املاک آمریکا به مراتب بیشتر از سایر کشورها برآورد میشود.
حالا تنها نگاهی گذرا به نمودار قیمت مسکن از سه سال گذشته تاکنون نشان میدهد که از مردادماه سال 96 تا زمستان همان سال، قیمتها جهشی قابلتامل را تجربه کردهاند. آمارهای برگرفته از سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور حالا تورم بخش مسکن تنها در سال گذشته را 22 درصد اعلام میکنند.
گزارش بهمنماه بانک مرکزی در بهمنماه سال گذشته نشان میدهد که تعداد معاملات آپارتمان های مسکونی شهر تهران در بهمن ماه سال ۱۳۹۶ ، به 18,4 هزار واحد مسکونی رسید که نسبت به ماه مشابه سال قبل ۱۷.۷ درصد افزایش نشان میدهد. همچنین، متوسط قیمت خرید و فروش یک متر مربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه های معاملات ملکی شهر تهران نسبت به ماه مشابه سال قبل 22,3 درصد افزایش نشان می دهد.
رشد بیش از دو برابری قیمت مسکن در طول 5 سال
مسکن حسابی میتازد تا صدای گرانیاش پا به پای دلار، گوشهای اقتصاد کشور را کر کند. البته جهش نرخ ارز اینروزها تنها یک بهانه است؛ چون مسکن خیلی قبلتر از جهش دلار برای گرانیهای بیسابقه دست و پا میزدو دراینباره هم هر بار کارنامه درخشانی از خود برجای گذاشته است. بر اساس آمار دفتر برنامهریزی و اقتصاد مسکن، قیمت مسکن در فروردین ماه سال 91، با میانگین دو میلیون و 100 هزار تومان در هر متر مربع بود. این در حالی است که بر اساس آمار بانک مرکزی در اردیبهشت سال گذشته قیمت هر متر مربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاههای معاملات ملکی شهر تهران به چهار میلیون و 53 هزار تومان رسیده بود. این یعنی قیمت مسکن در طول پنج سال گذشته بیش از دو برابر رشد کرده است.
اختیار قیمت خانه هر کسی به عهده خود اوست
سالهای اخیر نوسان قیمت مسکن، یکی از دردآورترین مرثیههای اقتصادی کشور بوده است. اما بعد از داستان سال 92 و رکود تورمی، کمبود عرضه در مقابل تقاضای بالا، معضل مسکن مهر، کمبود خانههای خالی، قانون جنگل در قیمتگذاری ملک و افزایش نجومی قیمت اجارهبها، نبود قانونی برای نظارت بر رفتار مالکان و مشاوران املاک در چگونگی اعلام قیمت به متقاضیان خانه و هزاران دلیل ناموجه دیگر برای جهش نرخ مسکن، حالا انگار آشفتگی در بازار ارز نیز بهانه خوبی به دست صاحبخانهها و دلالان داده است تا خانهدار شدن در ایران به مانند داستانی خندهدار و رویایی باورنکردنی به چشم آید. کم نیستند صاحبخانههایی که میگویند: «اختیار ملک خودمان را داریم و دوست داریم با این قیمت آن را به فروش برسانیم.»
در این میان فعالان بازار مسکن و تحلیلگران هم جوابی قانع کننده برای مردم ندارند. در برخی از این اظهارنظرها گفته میشود: «مسکن بر اساس برخی برداشت ها از قوانین دینی دارای قانون مالکیت است. این یعنی هر کسی حق دارد تا ملک خود را بر اساس سلیقه خود قیمتگذاری کند و قانون شفافی در حوزه قیمت گذاری در بازار مسکن وجود ندارد.» به نظر میرسد سیاستهای تامین مسکن در ایران همیشه با شکست همراه بوده است. از آنجایی که به گفته برخی از نمایندگان فعال در کمیسیون عمران مجلس، عدم نظارت بر اجرای قوانین در حوزه مسکن باعث ایجاد این آشوبها شده است. به گفته برخی نمایندگان، دولت قوانین خوبی در حوزه مسکن دارد، اما مشکل اصلی نبود نظارت بر اجرای این قوانین است که باعث شده دود این آتش بیشتر از همه چشم خریداران خانه را بسوزاند. وضع مالیات بر خانههای خالی، سیاست ساخت مسکن اجتماعی، بهرهگیری از تسهیلات بلند مدت با سود پایین از جمله مهمترین راهکارهایی است که کارشناسان برای حل بحران این روزهای مسکن اجرای آن را به دولت پیشنهاد میکنند که بهنظر میرسد تا اجرایی شدن راهی سخت و طولانی پیش رو دارد.
آنطور که حسام عقبایی، رئیس کمیسیون تخصصی مشاوران املاک کل کشور، چند وقت پیش به «همدلی»، گفته بود: «از نظر قانونی قیمت گذاری ملک در اختیار خود مردم است. در این بازار نمی توان همانند دیگر کالاها نظارت داشت و قیمتگذاری کرد. چرا که قانون اجازه قیمتگذاری در بازار مسکن را از ما گرفته و نمیتوان در این زمینه دخالت کرد.»
جوسازی برای گرانفروشی مسکن
به گفته بسیاری از کارشناسان قیمتهای اعلام شده به مردم در بنگاههای معاملات مسکن در اکثر موارد کاذب و غیرواقعی هستند و مردم باید خودشان با عقل و درایت خود از پرداخت قیمتهای غیرکارشناسانه برای خرید مسکن اجتناب کنند.
سایه سنگین قیمت دلار بر بازار مسکن
اینکه نظارتی بر بازار مسکن نیست، واقعیتی آشنا برای خریداران خانه است. به گفته بسیاری از کارشناسان، هیچ تاملی بر بازار مسکن نیست. عجیب نیست که بازار مسکن در سال جاری دستخوش تحولات صعودی نرخ ارز شود زیرا همیشه سلطه دلار بر اقتصاد کشور واقعیتی تاملبرانگیز و جدانشدنی از تحولات اقتصادی کشور بوده است. تاثیر بار گرانی دلار بر روی نرخ کالاهای اساسی مردم و به خصوص مسکن با بالا کشیدن عجیب دلار بیشتر از همیشه شنیده میشود.
در سال گذشته التهابات و نوسانات قیمت ارز نبض بازار اقتصادی کشور را به دست گرفت و در این میان بازار مسکن نیز از این مساله مستنثنی نبود، مسالهای که با رسیدن قیمت دلار به پنج هزار و 500 تومان نگرانیها را دوچندان کرده است. به گزارش قدس آنلاین، کارشناسان بازار ارز و سطح تورم عمومی را موثرترین فاکتور در قیمت مسکن میدانند. پیشبینیها هم حاکی از آن است که سال جدید هم مانند سال گذشته نوسانات نرخ ارز، بازار مسکن را دستخوش تغییر و تحول قرار دهد، وقتی ارز در بازار آزاد گران میشود ناخودآگاه این افزایش قیمت ارز بر روی قیمت تمام کالاهای اساسی اثر میگذارد و باعث گرانی تمام کالاها خواهد شد. این مساله از سویی بر افزایش قیمت نهاده های تولیدی ساختمانی و در نتیجه افزایش قیمت مسکن را در پی خواهد داشت.
از سوی دیگر درآمدهای ناشی از التهاب نرخ ارز در یک بازه زمانی بلندمدت میتواند بهطور مجدد از طریق ورود برخی از این درآمدها به بازار مسکن، حوزه معاملات و ساخت واحدهای مسکونی را تحت تاثیر قرار دهد.
با توجه به رسیدن دلار به کانال ۵۰۰۰ هزار تومانی پیش بینی دو رقمی شدن نرخ تورم در سال آینده قوت گرفت و با بررسی های انجام شده توسط مدیرکل دفتر برنامهریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی نرخ تورم عمومی در سال آینده بین ۱۳ تا ۱۵ درصد خواهد بود و با این وجود قیمت مسکن ۴ تا ۵ واحد درصد بالاتر از نرخ تورم عمومی خواهد بود.
در این شرایط سرمایه داران ترجیح می دهند به جای حرکت به بخش های تولیدی و صنعتی به منظور کسب سود به سمت بازارهای ارز و اقدام به خرید دلار، سکه و طلا بکنند و تا زمانی که فعالیت های عمرانی در کشور انجام نشود تورم و گرانی بر مردم فشار می آورد
پس از افزایش ۱۰ تا ۳۰ درصدی قیمت مسکن که در بعضی مناطق تا ۴۰ درصد هم رسید و به نوعی تسهیلات مسکن ارزش خود را از دست داد و بالاترین تسهیلات پرداختی در تهران که به ۱۶۰ میلیون می رسید چیزی معادل نصف قیمت مسکن است که وزارت راه و شهرسازی پیشنهاد افزایش تسهیلات به ۲۰۰ میلیون تومان را به شورای پول و اعتبار ارائه کرده است. براساس نظرسنجی که روزنامه دنیای اقتصاد از ۳۰ کارشناس مسکن انجام داده، ۵۳ درصد آنها معتقدند که باید شرایط دریافت وام مسکن تغییر کند، تا شاهد رونق در این بخش باشیم.
در حال حاضر وام اوراق زوجین رقمی معادل ۱۴۰ میلیون تومان است که ۱۲۰ میلیون تومان از محل خرید ۲۴۰ فقره اوراق ۵۰۰ هزار تومانی و ۲۰ میلیون تومان آن به صورت وام بدون سپرده به خریدار پرداخت میشود و با توجه به کاهش ۲۷ درصدی اوراق مسکن هزینه خرید اوراق ۱۲۰ میلیون تومانی حداکثر۱۴ میلیون تومان برآورد میشود.
آمارهای رسمی نشان می دهد که واحدهای مسکونی با متراژ ۴۰ تا ۷۵ مترمربع حدود ۴۳ درصد از معاملات مسکن را به خود اختصاص داده است، ۴۳ درصد از معاملات در این بازه مساحتی بوده در صورتی که تنها ۱۲ درصد از ساخت سازها در این متراژ ها انجام شده است که مغایرت قابل توجهی با تقاضای بازار دارد.
طبق آمار تولید ۸۲۰ هزار واحد مسکونی در سال ۹۱ به ۳۳۳ هزار در سال ۹۵ کاهش داشته است و ۲.۶ میلیون مسکن خالی از سکنه است در عین حال حدود ۲ میلیون واحد نیز خانههای دوم هستند که کمتر از شش ماه در سال از آنها استفاده میشود. قیمت مسکن ۲۶ درصد افزایش داشته و کاهش تقاضا تا الان تاثیر چندانی در ترکیدن حباب مسکن نداشته است.
با این تفاسیر با وجود نوسانات ارز و سایر متغیرها که به آن اشاره شد در سال ۹۷ شاهد افزایش قیمت مسکن بین ۲ تا ۵ درصد بیش از نرخ تورم خواهیم بود و این مساله نیازمند برنامهریزی جدی برای حل مساله بحران در بازار مسکن خواهد بود در حالی که عملا نظارتی بر بازار مسکن وجود ندارد و متقاضیان مسکن با شرایط ناگواری روبرو هستند.
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
رهبر انقلاب در دیدار فرماندهان ارشد نیروهای مسلح: علت افزایش حملات دشمنان، احساس خطر آنان از قدرت فزاینده ایران است
گفتوگو با قاسم محبعلی مدیرکل سابقه وزارت خارجه درباره رفتار ترکیه در خاورمیانه
نگاهی به دست نوشته های پرویز پرستویی؛ قلمی که مشق آدمیت میکند مردِ امروز
«همدلی» از شوق غیرعادی مالکان مسکن برای افزایش مداوم نرخ اجاره و فروش خانه گزارش میدهد
گزارش «همدلی» از افزایش بیوقفه غیرعادی نرخ ارز و سکه دلار 5800 را گرفت
«همدلی» تمایل برخی اصولگرایان برای رسیدن نظامیان به ریاست جمهوری را با نظر کارشناسان بررسی میکند
مخالفت شورای شهر با استعفای نجفی؛ «ارزشی»های توئیتر شاکی شدند؛ غیر ارزشیها استقبال کردند
فریدون جنیدی در هفتاد و نهمین سالروز تولدش از درد بیتوجهی به ایران باستان میگوید
روزبه کردونی پیرامون جنایت در قهوهخانه اهواز
مصیبت گرانی دلار
رهبر انقلاب در دیدار فرماندهان ارشد نیروهای مسلح: علت افزایش حملات دشمنان، احساس خطر آنان از قدرت فزاینده ایران است